การแบ่งประเภทของสารตามเนื้อสาร

การแบ่งประเภทของสารตามเนื้อสาร (อังกฤษ: Mixture) เป็นการจำแนกสารโดยใช้เนื้อสารเป็นเกณฑ์แบ่งประเภท คำว่าเนื้อสาร (Mixture) นั้นหมายความถึงลักษณะทางกายภาพของสาร ได้แก่ พื้นผิว สี เป็นต้น อาจรวมไปถึงสมบัติทางฟิสิกส์ อาทิ จุดเดือด ความแข็งแกร่ง (toughness) หรือแม้แต่โครงสร้างผลึกของพันธะ

โดยในการแบ่งเนื้อสารตามปกติเรจะใช้การผสมกันของสารเป็นเกณฑ์ โดยการผสมของสารจะดูว่ามีลักษณะดีแค่ไหน โดยดูขนาดของสารที่ผสมกัน ถ้ามีการผสมกันอย่างกลมกลืนจะเรียกว่า สารเนื้อเดียว แต่ถ้ามีการผสมอย่างหยาบๆ จะเรียกว่า สารเนื้อผสม สำหรับบางครั้งที่อนุภาคการผสมสารก่ำกึงกันระหว่างสารเนื้อเดียวและสารเนื้อผสม จะเรียกว่า คอลลอยด์

การแบ่งประเภทของสารตามเนื้อสารอย่างละเอียดสามารถดูได้ตามแผนผังด้านล่าง (อาจคลิกที่แผนผังเพื่อดูภาพแผนผังขนาดใหญ่ขึ้น)

เกณฑ์การแบ่งสารเนื้อเดียว สารเนื้อผสม หรือ คอลลอยด์

การแบ่งชนิดสารเนื้อเดียว สารเนื้อผสม หรือ คอลลอยด์มีอยู่สองเกณฑ์ดังนี้

ใช้การสังเกตเป็นเกณฑ์

• สารเนื้อเดียวจะมีลักษณะเป็นเนื้อเดียว ถ้ามีสารผสมกันจะต้องไม่สามารถบ่งชี้ได้ว่า บริเวณใดเป็นสารใด ด้วยตาเปล่าและกล้องจุลทรรศน์ได้
• คอลลอยด์จะมีลักษณะเป็นเนื้อเดียว แต่มีสารผสมกันโดยไม่สามารถบ่งชี้ได้ว่า บริเวณใดเป็นสารใด ด้วยตาเปล่าได้แต่อาจด้วยเครื่องมืออื่นได้
• สารเนื้อผสม จะมีลักษณะแตกต่างบนเนื้อสาร โดยสามารถบ่งชี้บริเวณของสารได้ด้วยตาเปล่า

เกณฑ์นี้มีข้อดีในเชิงปฏิบัติ แต่ยังไม่ชัดเจน จึงมีการอธิบายโดยใช้ขนาดของเนื้อสารเป็นเกณฑ์

ใช้ขนาดของเนื้อสารเป็นเกณฑ์

• สารเนื้อเดียวคือสารที่ทุกเฟส (phase) ในสารนั้นจะต้องมีขนาดใหญ่สุดของอนุภาคไม่เกิน 1 นาโนเมตร
• คอลลอยด์คือสารที่บางเฟส (phase) ในสารนั้นจะต้องมีขนาดใหญ่สุดของอนุภาคมากกว่า 1 นาโนเมตร แต่ไม่เกิน 1 ไมครอน
• สารเนื้อผสมคือสารที่บางเฟส (phase) ใหญ่ที่สุดในสารนั้นจะต้องมีขนาดใหญ่สุดของอนุภาคมากกว่า 1 ไมครอน

ดูเพิ่ม

• เกณฑ์การแบ่งสารบริสุทธิ์และสารละลาย
• เกณฑ์ในการแบ่งธาตุและสารประกอบ
• เกณฑ์ในการแยกสารแขวนลอยและสารแยกชั้น
• เกณฑ์ในการแยกสารแขวนลอยและสารแยกชั้น
• สสาร
• สถานะ (สสาร)