การสังหารหมู่ที่อมฤตสาร์ พ.ศ. 2462

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

การสังหารหมู่ที่อมฤตสาร์ (Amritsar massacre) เป็นเหตุการณ์สังหารหมู่ที่สะเทือนขวัญ ซึ่งเกิดขึ้นถึงสองครั้งที่เมืองนี้ ครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2462 เป็นการสังหารหมู่ชาวอินเดียที่สวนสาธารณะจัลเลียนวลาบาฆ ส่วนครั้งที่สองเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2527 คือการสังหารหมู่ชาวสิกข์และทำลายวิหารศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาสิกข์

สาเหตุ[แก้]

การสังหารหมู่ครั้งแรกเกิดขึ้นหลังจากสงครามโลกครั้งที่ 1 สิ้นสุดลง อังกฤษได้ออกพระราชบัญญัติโรว์แลตต์เมื่อ 3 มีนาคม พ.ศ. 2461 ให้อำนาจรัฐบาลจับกุมผู้ต้องสงสัยว่าจะก่อจลาจลได้ โดยไม่ต้องสอบสวนหรือให้ศาลพิพากษา ทำให้ชาวอินเดียโดยทั่วไปไม่พอใจ มหาตมะ คานธีได้นำหลักสัตยาเคราะห์มาใช้ในการต่อต้านพระราชบัญญัตินี้ ด้วยการนัดหยุดงานทั่วประเทศ อดอาหารและสวดมนต์ โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2461 ชาวอินเดียเข้าร่วมกับคานธีเป็นจำนวนมาก แต่ในวันแรก มีชาวอินเดียบางส่วนยังไม่เข้าใจการต่อสู้แบบสัตยาเคราะห์ จึงเกิดการปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ ทหารในเดลี มีผู้เสียชีวิต 8 คน

การสังหารหมู่[แก้]

เหตุการณ์ที่รุนแรงที่สุดเกิดขึ้นที่เมืองอมฤตสาร์ คิชลู และสัตยปาล ผู้นำชาตินิยมแห่งแคว้นปัญจาบได้เรียกร้องให้ประชาชนในละฮอร์ มหาตมะ คานธีได้เตรียมเดินทางมาเพื่อปราศรัยกับมวลชนที่นี่ แต่ถูกจับกุมที่สถานีชายแดนรัฐปัญจาบและส่งตัวกลับไปบอมเบย์ ต่อมา วันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2462 คิชลู และสัตยปาลก็ถูกจับกุม เมื่อประชาชนมาเดินขบวนเรียกร้องให้ปล่อยตัวคนทั้งสอง ก็ถูกทหารอังกฤษยิงจนบาดเจ็บล้มตายเป็นอันมาก ชาวเมืองที่โกรธแค้นจึงไปรวมตัวที่เมืองอมฤตสาร์ เผาทำลายธนาคารและสังหารชาวอังกฤษหลายคน นายพล อาร์ อี เอช ไดเออร์ ได้สั่งให้นำทหาร 1,000 คนเข้าไปควบคุมสถานการณ์ให้กลับสู่สภาวะปกติ

ในวันที่ 13 เมษายน ไดเออร์ได้นำทหาร 50 คนพร้อมอาวุธเข้าไปในสวนสาธารณะจัลเลียนวลาบาฆ และยิงกราดเข้าไปในฝูงชนจำนวน 10,000 คน โดยไม่ประกาศเตือนล่วงหน้า ทำให้มีผู้เสียชีวิต 400 คน บาดเจ็บ 1,200 คน การกระทำของไดเออร์ได้รับการรับรองจากอังกฤษ แม้จะมีชาวอินเดียร้องเรียนเป็นจำนวนมาก แต่เขาก็เพียงได้รับคำสั่งให้พ้นจากหน้าที่ในแคว้นปัญจาบด้วยข้อหาทำรุนแรงเกินกว่าเหตุ เมื่อเดินทางกลับอังกฤษ เขาก็ได้รับการต้อนรับจากชาวอังกฤษเยี่ยงวีรบุรุษ ซึ่งผลที่ตามมา ทำให้ชาวอินเดียสายกลางรวมทั้งมหาตมะ คานธีเกิดความรู้สึกชาตินิยม ต่อต้านอังกฤษเพิ่มขึ้น

การสังหารหมู่ พ.ศ. 2527[แก้]

ดูบทความหลักที่: ปฏิบัติการดาวน้ำเงิน

เหตุการณ์สังหารหมู่อีกครั้งที่เกิดขึ้นที่เมืองอมฤตสาร์ เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2527 กลุ่มทหารสิกข์ภายใต้การนำของ จาร์เนล สิงห์ ภินดรันวเล ได้เข้ายึดวิหารทองหรือสุวรรณวิหารเพื่อใช้เป็นฐานที่มั่นในการต่อสู้กับรัฐบาลอินเดียของนางอินทิรา คานธี ที่กำลังใช้นโยบายต่อต้านชาวสิกข์ กองทัพอินเดียได้ส่งทหารเข้าโจมตีวิหารทองเมื่อ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2527 สังหารภินดรันวเลและทหารรวมหลายร้อยคน และทำลายข้าวของในวิหารเสียหาย เหตุการณ์นี้นำไปสู่ความเคียดแค้นของชาวสิกข์ จนนางอินทิรา คานธีถูกลอบสังหารในที่สุด

อ้างอิง[แก้]

  • ปิยนาถ บุนนาค. เหตุการณ์ที่อมฤตสาร์ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 135 - 137

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]