การพ่นเคลือบด้วยความร้อน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

การพ่นเคลือบด้วยความร้อน (Thermal spraying techniques) คือกระบวนการพ่นเพื่อเคลือบพื้นผิวของวัสดุใดๆ ด้วยวัสดุร้อน หรือวัสดุหลอมเหลว หรือวัสดุกึ่งหลอมเหลว วัสดุที่เป็นวัตถุดิบของผิวเคลือบได้รับความร้อนจากกระแสไฟฟ้า (ในรูปของ plasma หรือ arc) หรือการเผาไหม้ทางเคมี (combustion flame) เมื่อวัสดุดังกล่าวถูกพ่นตกกระทบลงบนพื้นผิวจะเกิดการแข็งตัวอย่างรวดเร็วเกิดเป็นผิวเคลือบ มีลักษณะเป็นแผ่นๆ ซ้อนทับกันเรียกว่า Lamellar Structure[1]

Plasma Spraying Process

การพ่นเคลือบด้วยความร้อนสามารถให้ความหนาของผิวเคลือบได้ตั้งแต่ประมาณ 20 ไมโครเมตร จนถึง หลายมิลลิเมตร ซึ่งขึ้นอยู่กับกระบวนการพ่นและคุณสมบัติของวัสดุที่นำมาใช้เป็นผิวเคลือบ การพ่นเคลือบด้วยความร้อนนี้สามารถเคลือบผิวที่มีขนาดใหญ่ได้ด้วยอัตราการเคลือบที่เร็วเมื่อเทียบกับวิธีการเคลือบผิวอื่นๆ เช่น electroplating, physical and chemical vapor deposition เป็นต้น

สิ่งที่สามารถนำมาใช้เป็นผิวเคลือบมีทั้ง โลหะ, โลหะผสม (alloy), เซรามิก, พลาสติก, และวัสดุผสม (composites) ซึ่งวัสดุเหล่านี้ผลิตมาในรูปของผงหรือเส้นลวด ในการพ่นเคลือบวัสดุเหล่านี้จะได้รับความร้อนจากการเผาไหม้ทางเคมี หรือการกระตุ้นด้วยกระแสไฟฟ้า ทำให้วัดสุอยู่ในสภาพหลอมเหลว หรือกึ่งหลอมเหลว แล้วถูกพ่นออกไปเป็นละอองอนุภาคระดับไมโครเมตร

การวัดคุณภาพของผิวเคลือบทำโดยการตรวจวัดความพรุนหรือปริมาณของรูพรุนของผิวเคลือบ, ตรวจวัดปริมาณออกไซด์, ตรวจวัดความแข็งมหภาค และความแข็งจุลภาค (macro and micro-hardness), ตรวจวัดความแข็งแรงของการยึดเกาะ (bond strength), ตรวจวัดความหยาบของพื้นผิว เป็นต้น

ชนิดของกระบวนการพ่นเคลือบด้วยความร้อน

  • Plasma spraying
  • Detonation spraying
  • Wire arc spraying
  • Flame spraying
  • High velocity oxy-fuel coating spraying (HVOF)
  • Warm spraying
  • Cold spraying

อุปกรณ์[แก้]

โดยทั่วไประบบของการพ่นเคลือบด้วยความร้อนประกอบด้วยอุปกรณ์ดังต่อไปนี้

  • หัวทอร์ชสำหรับพ่น (Spray torch) หรือปืนสำหรับพ่น (spray gun) - เป็นอุปกรณ์หลักสำหรับหลอมเหลวและเร่งความเร็วของอนุภาคของวัสดุที่ปล่อยออกมาเพื่อจะไปพ่นเคลือบ
  • ตัวจ่าย (Feeder) - อุปกรณ์สำหรับจ่ายวัสดุที่จะมาหลอมเป็นผิวเคลือบที่อยู่ในรูปของผง เส้นลวด หรือของเหลว โดยจ่ายผ่านท่อไปสู่หัวทอร์ช
  • ตัวจ่ายสื่อนำพา (Media supply)- อุปกรณ์สำหรับจ่ายแก็สหรือของเหลวสำหรับสร้างเปลวหรือลำพลาสมาสำหรับพ่นหรือแก็สสำหรับนำพาผงวัสดุผิวเคลือบในระบบ
  • แขนกล (Robot) - อุปกรณ์ที่ให้หัวทอร์ชมายึดจับ พาให้หัวทอร์ชเคลื่อนที่ในรูปแบบต่างๆ ตามที่ต้องการในขณะพ่นเคลือบ (ในการพ่นเคลือบบางประเภท หรือการออกแบบบางประเภท ไม่มีส่วนของแขนกล ผู้ใช้งานเป็นผู้ถือหัวทอร์ชโดยตรง)
  • ตัวจ่ายไฟ (Power supply) - อุปกรณ์สำหรับจ่ายกระแสไฟฟ้าหล่อเลี้ยงการทำงานของระบบ
  • แผงควบคุม (Control console) - แผงสำหรับให้ผู้ใช้งานควบคุมการทำงานของอุปกรณ์ต่างๆ อาจจะอยู่ในรูปแยกชนิดกัน หรือรวมทุกอุปกรณ์มาควบคุมในแผงอันเดียวกันก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับผู้ผลิต
    • ดร.สิทธิชัย วิโรจนุปถัม, เทคโนโลยีการพ่นเคลือบด้วยความร้อน, หน้า 1