การปฏิวัติ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910

การปฏิวัติ ค.ศ. 1910 เป็นรัฐประหารของสาธารณรัฐนิยมที่เกิดขึ้นครั้งแรกในโปรตุเกส เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910 ซึ่งทำให้พระเจ้ามานูเอลที่ 2 แห่งโปรตุเกส ถูกปลดออกจากตำแหน่ง และนำไปสู่การก่อตั้งสาธารณรัฐโปรตุเกสที่ 1

ก่อนหน้ารัฐประหาร นายกรัฐมนตรี จูอาว ฟรานโก ลงจากตำแหน่งและเดินทางออกนอกประเทศ มีการจัดการเลือกตั้งใหม่ แต่ด้วยการถือฝักฝ่ายทำให้การจัดตั้งรัฐบาลที่มีเสถียรภาพไม่เป็นผล เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1910 การเดินทางเยือนของประธานาธิบดีเฮอร์เมส ดา ฟอนเซกา แห่งบราซิล เป็นสาเหตุทำให้เกิดการเดินขบวนของพวกสาธารณรัฐนิยมอย่างกว้างขวาง เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม กองทัพปฏิเสธที่จะปราบปรามเรือรบโปรตุเกสที่ก่อการจลาจลและทอดสมอ ณ ปากแม่น้ำเทกัส และยึดพื้นที่โดยรอบลิสบอนแทน เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม เรือรบสองลำเริ่มต้นระดมยิงพระราชวัง ทำให้พระเจ้ามานูเอลที่ 2 และพระราชวงศานุวงศ์เสด็จลี้ภัยไปยังอังกฤษ เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม รัฐบาลสาธารณรัฐนิยมชั่วคราวได้รับการจัดตั้งขึ้น โดยมีนักเขียน Teófilo Braga เป็นประธานาธิบดีคนแรก

การมีส่วนพัวพันของเรือรบในการปฏิวัติในครั้งนี้ทำให้มีการใช้เรือรบในการปฏิวัติในภายหลัง ทั้งในการปฏิวัติเดือนตุลาคม ค.ศ. 1917 และ การล่มสลายของราชวงศ์เยอรมันในปี ค.ศ. 1918

อ้างอิง

• OnWar.com, Armed Conflict Events Data Naval Mutiny in Portugal 1910