การตอบสนองของพืช

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

การตอบสนองของพืช (อังกฤษ: plant perception หรือ plant response) คือ การตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าภายนอกและสิ่งเร้าภายใน เป็นกลไกที่เกิดขึ้นจากการทำงานของฮอร์โมนพืชหรือกลไกต่าง ๆ ของเซลล์ทำให้พืชเกิดการเคลื่อนไหว

การตอบสนองของพืช
ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่:
ตอนต้นยุคแคมเบรียนถึงปัจจุบัน, 520–0 Ma
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
โดเมน: Eukaryota
(unranked): Archaeplastida
อาณาจักร: Plantae
Haeckel, 1866[1]
ส่วน


สิ่งเร้า[แก้]

ภาพกลไกการตอบสนองของพืช

สิ่งเร้า (Stimulus) คือ สิ่งที่ส่งผลหรือมีอิทธิผลต่อการตอบสนองของพืช ซึ่งสามารถแบ่งออกได้ 2 กลุ่ม คือ สิ่งเร้าจากภายนอก และ สิ่งเร้าจากภายใน การตอบสนองของพืชในลักษณะที่แตกต่างกันไปก็มีปัจจัยมาจากสิ่งเร้าเหล่านี้ เป็นต้นว่า

  • ระยะเวลาที่ใช้ในการกระตุ้นของสิ่งเร้า เช่น ไม่กี่นาทีหรือยาวนานหลายชั่วโมง
  • อายุและชนิดเซลล์ที่หน่วยรับความรู้สึก (receptor)
  • ปริมาณหรือความเข้มข้นของสิ่งเร้า

ทั้งนี้การตอบสนองอาจเกิดแบบย้อนกลับได้ หรือ ย้อนกลับไม่ได้

เติบโต

สิ่งเร้าภายใน[แก้]

สิ่งเร้าจากภายใน (Internal Stimulator) เช่น ฮอร์โมน และพันธุกรรม โดยฮอร์โมนพืชเป็นสารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช ตัวอย่างเช่น ออกซิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนชนิดหนึ่งผลิตอยู่บริเวณปลายรากและปลายยอด จะกระตุ้นการเจริญเติบโตของยอดพืช แต่ยับยั้งการเจริญเติบโตของราก ออกซินจะถูกกระตุ้นจากสิ่งเร้าภายนอกอีกทีหนึ่งคือแสงและแรงดึงดูดของโลก

การตอบสนอง[แก้]

The sunflower, a common heliotropic plant which perceives and reacts to sunlight by slow turning movement
Redvine (Brunnichia ovata) tendrils coil upon contact.

มีหลายประเภทได้แก่

  • การเคลื่อนไหว ซึ่งจะมีบริเวณ/โครงสร้างที่เกิดการเคลื่อนไหว และทิศทางของการเคลื่อนไหวแตกต่างกันไป
  • การปล่อยสารเคมี
  • การเปลี่ยนแปลงลักษณะของเนื้อเยื่อ

การเคลื่อนไหวที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า หรือการเบน (Tropism) สามารถแบ่งได้หลายอย่างตามชนิดของสิ่งเร้า เช่น

ประเภทการเบน ภาษาอังกฤษ
การเบนตามแสง Phototropism
การเบนเนื่องจากความโน้มถ่วง Gravitropism
การเบนเนื่องจากสารเคมี Chemotropism
การเบนเนื่องจากการสัมผัส Thigmotropism
การโน้มตอบสนองความร้อน Thermotropism
การเบนตอบสนองความชื้น Hydrotropism
การเบนตามตำแหน่งดวงอาทิตย์ Heliotropism

การเคลื่อนไหวของพืชแบบไม่สัมพันธ์ต่อสิ่งเร้า (nastic movment) สามารถแบ่งได้ดังนี้

ประเภทการเคลื่อนไหว ภาษาอังกฤษ
การบานกลางวัน Photonasty
การหุบกลางคืน Nyctinasty
การบานเมื่ออุ่น Thermonasty
การหุบเพราะสัมผัส Thigmonasty/Seismonasty
การหุบเพราะขาดน้ำ Hydronasty

ฮอร์โมนพืช[แก้]

สารควบคุมการเจริญเติบโต (plant growth regulators) หรือ ฮอร์โมนพืช (plant hormone) เป็นสารเคมีที่พืชสร้างขึ้นในปริมาณที่น้อยมากส่งผลถึงนื้อเยื่อเพื่อควบคุมการเจริญเติบโตของพืช เช่น

อ้างอิง[แก้]

  1. Haeckel G (1866). Generale Morphologie der Organismen. Berlin: Verlag von Georg Reimer. pp. vol.1: i–xxxii, 1–574, pls I–II; vol. 2: i–clx, 1–462, pls I–VIII.