การตอบสนองของพืช
การตอบสนองของพืช (อังกฤษ: plant perception หรือ plant response) คือ การตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าภายนอกและสิ่งเร้าภายใน เป็นกลไกที่เกิดขึ้นจากการทำงานของฮอร์โมนพืชหรือกลไกต่าง ๆ ของเซลล์ทำให้พืชเกิดการเคลื่อนไหว
| การตอบสนองของพืช ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ตอนต้นยุคแคมเบรียนถึงปัจจุบัน, 520–0 Ma |
|
|---|---|
 |
|
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| โดเมน: | Eukaryota |
| (unranked): | Archaeplastida |
| อาณาจักร: | Plantae Haeckel, 1866[1] |
| ส่วน | |
|
|
เนื้อหา |
สิ่งเร้า [แก้]
สิ่งเร้า (Stimulus) คือ สิ่งที่ส่งผลหรือมีอิทธิผลต่อการตอบสนองของพืช ซึ่งสามารถแบ่งออกได้ 2 กลุ่ม คือ สิ่งเร้าจากภายนอก และ สิ่งเร้าจากภายใน การตอบสนองของพืชในลักษณะที่แตกต่างกันไปก็มีปัจจัยมาจากสิ่งเร้าเหล่านี้ เป็นต้นว่า
- ระยะเวลาที่ใช้ในการกระตุ้นของสิ่งเร้า เช่น ไม่กี่นาทีหรือยาวนานหลายชั่วโมง
- อายุและชนิดเซลล์ที่หน่วยรับความรู้สึก (receptor)
- ปริมาณหรือความเข้มข้นของสิ่งเร้า
ทั้งนี้การตอบสนองอาจเกิดแบบย้อนกลับได้ หรือ ย้อนกลับไม่ได้
เติบโต
สิ่งเร้าภายใน [แก้]
สิ่งเร้าจากภายใน (Internal Stimulator) เช่น ฮอร์โมน และพันธุกรรม โดยฮอร์โมนพืชเป็นสารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช ตัวอย่างเช่น ออกซิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนชนิดหนึ่งผลิตอยู่บริเวณปลายรากและปลายยอด จะกระตุ้นการเจริญเติบโตของยอดพืช แต่ยับยั้งการเจริญเติบโตของราก ออกซินจะถูกกระตุ้นจากสิ่งเร้าภายนอกอีกทีหนึ่งคือแสงและแรงดึงดูดของโลก
การตอบสนอง [แก้]
มีหลายประเภทได้แก่
- การเคลื่อนไหว ซึ่งจะมีบริเวณ/โครงสร้างที่เกิดการเคลื่อนไหว และทิศทางของการเคลื่อนไหวแตกต่างกันไป
- การปล่อยสารเคมี
- การเปลี่ยนแปลงลักษณะของเนื้อเยื่อ
การเคลื่อนไหวที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า หรือการเบน (Tropism) สามารถแบ่งได้หลายอย่างตามชนิดของสิ่งเร้า เช่น
| ประเภทการเบน | ภาษาอังกฤษ |
|---|---|
| การเบนตามแสง | Phototropism |
| การเบนเนื่องจากความโน้มถ่วง | Gravitropism |
| การเบนเนื่องจากสารเคมี | Chemotropism |
| การเบนเนื่องจากการสัมผัส | Thigmotropism |
| การโน้มตอบสนองความร้อน | Thermotropism |
| การเบนตอบสนองความชื้น | Hydrotropism |
| การเบนตามตำแหน่งดวงอาทิตย์ | Heliotropism |
การเคลื่อนไหวของพืชแบบไม่สัมพันธ์ต่อสิ่งเร้า (nastic movment) สามารถแบ่งได้ดังนี้
| ประเภทการเคลื่อนไหว | ภาษาอังกฤษ |
|---|---|
| การบานกลางวัน | Photonasty |
| การหุบกลางคืน | Nyctinasty |
| การบานเมื่ออุ่น | Thermonasty |
| การหุบเพราะสัมผัส | Thigmonasty/Seismonasty |
| การหุบเพราะขาดน้ำ | Hydronasty |
ฮอร์โมนพืช [แก้]
สารควบคุมการเจริญเติบโต (plant growth regulators) หรือ ฮอร์โมนพืช (plant hormone) เป็นสารเคมีที่พืชสร้างขึ้นในปริมาณที่น้อยมากส่งผลถึงนื้อเยื่อเพื่อควบคุมการเจริญเติบโตของพืช เช่น
อ้างอิง [แก้]
- การตอบสนองของพืช ใน คลังความรู้ True ปลูกปัญญา
- การตอบสนองของพืช ใน คลังความรู้
- ↑ Haeckel G (1866). Generale Morphologie der Organismen. Berlin: Verlag von Georg Reimer. pp. vol.1: i–xxxii, 1–574, pls I–II; vol. 2: i–clx, 1–462, pls I–VIII.
