กระท่อม (พืช)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ กระท่อม (แก้ความกำกวม)
กระท่อม
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: พืช (Plantae)
หมวด: Magnoliophyta
ชั้น: Magnoliopsida
อันดับ: Gentianales
วงศ์: Rubiaceae
สกุล: Mitragyna
สปีชีส์: M. speciosa
ชื่อทวินาม
Mitragyna speciosa
Korth.

กระท่อม เป็นไม้ยืนต้น ที่จัดเป็น ยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ตามความใน พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 มาตรา 7 ยาเสพติดให้โทษ ซึ่งสิ่งเสพติดในประเภท 5 ได้แก่ กัญชา และพืชกระท่อม

สารเสพติดที่พบ[แก้]

สารสำคัญที่พบในใบกระท่อมคือ ไมทราไจนีน (Mitragynine) เป็นสารจำพวกอัลคาลอยด์ ออกฤทธิ์กดประสาทส่วนกลาง (CNS depressant) เช่นเดียวกับยาเสพติดกลุ่มเดียวกัน เช่น psilocybin LSD และ ยาบ้า ทำให้รู้สึกชา กดความรู้สึกเมื่อยล้าขณะทำงานทำให้สามารถทำงานได้นานและทนมากขึ้น และทนต่อความร้อนมากขึ้นด้วยเช่นกัน ดังนั้นจึงทำให้ผู้ที่ใช้ใบกระท่อม สามารถทำงานกลางแจ้ง ได้ทนนานขึ้น

ข้อห้ามสำหรับเยาวชน[แก้]

ทั้งใบกระท่อมและสารที่สกัดจากกระท่อมเกือบทุกชนิด มีฤทธิ์ต่อสมองและจิตประสาท ใช้สำหรับผู้ที่ต้องตรากตรำทำงานหนักมากๆและนานๆจนเกิดอาการปวดเมื่อยรุนแรง รู้สึกเหนื่อยล้าทำงานไม่ไหว เช่น กรรมกรตัดอ้อย กรรมกรก่อสร้าง กรรมกรแบกหาม เป็นต้น กระท่อมจึงเป็นสิ่งต้องห้ามสำหรับเยาวชนซึ่งเป็นผู้ที่อยู่ในวัยที่ต้องศึกษาเล่าเรียน ผู้ซึ่งทำงานที่ต้องใช้สมองและสติปัญญา

ผลจากการเสพ[แก้]

กระท่อมออกฤทธิ์ประเภทกระตุ้นประสาท การเสพใบกระท่อมมาก ๆ หรือเป็นระยะเวลานาน มักจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเม็ดสีขึ้นที่บริเวณผิวหนัง ทำให้ผู้ที่รับประทานมีผิวคล้ำและเข้มขึ้น และยังพบอีกว่าเสพกระท่อมโดยไม่ได้รูดเอาก้านใบออกจากตัวใบก่อน อาจจะทำให้เกิดอาการที่เรียกว่า "ถุงท่อม" ในลำไส้ได้ เนื่องจากก้านใบและใบของกระท่อมไม่สามารถย่อยได้ จึงตกตะกอนติดค้างอยู่ภายในลำไส้ ทำให้ขับถ่ายออกมาไม่ได้ เกิดพังผืดขึ้นมาหุ้มรัดอยู่โดยรอบก้อนกากกระท่อมนั้น ทำให้เกิดเป็นก้อนถุงขึ้นมาในลำไส้ บางรายจะมีอาการโรคจิตหวาดระแวง เห็นภาพหลอน คิดว่าคนจะมาทำร้ายตน และพูดไม่ค่อยรู้เรื่อง

อาการเมื่อ
  • อวัยวะเพศแข็งตัว
  • ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและกระดูก
  • แขนขากระตุก
  • อ่อนเพลีย ไม่สามารถทำงานได้
  • อารมณ์ซึมเศร้า
  • น้ำตาไหล น้ำมูกไหล
  • ก้าวร้าวรุนแรง
  • นอนไม่หลับ
  • ร่างกายมีอุณหภูมิสูงผิดปกติ
  • ถ่ายอุจจาระเหลวมากปกติ
  • อยากอาหารยาก
  • อาเจียนคลื่นใส้
  • มีอาการไอมากขึ้น
  • กระวนกระวายมากขึ้น
  • รักษาหายเร็ว
  • มีอาการฟิน
  • รู้สึกดี
  • เมามัน
ผลการศึกษาหลายแห่งสรุปว่า
  • การใช้ใบกระท่อมในขนาดยาต่ำ ให้ผลกระตุ้นประสาท
  • ส่วนการใช้ขนาดยาสูง ให้ผลกดประสาท
  • แม้ใบกระท่อมให้ผลการออกฤทธิ์ที่อาจมีประโยชน์ทางยาได้ แต่ทำให้เสพติดและมีผลเสียต่อสุขภาพ หากใช้ติดต่อกันนาน ๆ

สรรพคุณทางยา[แก้]

สมัยโบราณ กระท่อมเป็นพืชที่ใช้เข้าเป็นตัวยาในตำรับพวกประเภทยาแก้ท้องเสีย ในสูตรยาของหมอพื้นบ้านหรือหมอแผนโบราณ เช่น ตำรับยาประสะกระท่อม และบางพื้นที่ก็กล่าวต่อ ๆ กันมาว่า สามารถรักษา บรรเทา โรคเบาหวานได้

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]