พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนรินทรเทวี

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนรินทรเทวี
ข้อมูล วันประสูติ ไม่มีข้อมูล วันสวรรคต ราว พ.ศ. 2370 พระราชบิดา สมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก (ทองดี) พระราชมารดา พระน้องนางของพระอัครมเหสี (หยก) พระสวามี กรมหมื่นนรินทรพิทักษ์ ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากุ กรมหลวงนรินทรเทวี (? — พ.ศ. 2370) หรือพระนามเดิมว่า กุ พระธิดาลำดับที่ 6 ในสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ประสูติจากพระน้องนางของพระอัครมเหสี (หยก) (ไม่ทราบนาม/ปรากฏพระนามว่า กู่ ในเอกสารเดิมที่อยู่ในอุทัยธานี)

พระองค์เจ้าหญิงกุ เป็นพระน้องนางเธอต่างพระชนนี ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ประสูติในสมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่งพระราชวงศ์จักรี ทรงสถาปนาท่านขึ้นเป็น พระองค์เจ้าหญิงกุ

วังของพระองค์เจ้าหญิงกุ อยู่ติดกับ วัดพระเชตุพน (วัดโพธิ์) อีกทั้งขณะยังคงพระชนม์ชีพ พระองค์เจ้าหญิงกุยังมิได้ทรงกรม ชาววังจึงเอ่ยพระนามว่า เจ้าครอกวัดโพธิ์ (เจ้าครอก เป็นคำที่ใช้เรียกเจ้านายที่ยังไม่ได้ทรงกรม)

พระองค์เจ้าหญิงกุ มีพระสวามีชื่อหม่อมมุก ซึ่งต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็น กรมหมื่นนรินทรพิทักษ์ มีพระโอรส 2 พระองค์ คือ

• พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนรินทรเทพ (พระองค์เจ้าชายฉิม)
• พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนเรนทร์บริรักษ์ (พระองค์เจ้าชายเจ่ง)

พระองค์เจ้าหญิงกุ สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 3 เมื่อปีกุน จ.ศ. 1189 ตรงกับ พ.ศ. 2370 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าให้สถาปนาพระอัฐิเป็น กรมหลวงนรินทรเทวี และเจ้านายที่สืบเชื้อสายจากพระองค์ ถือว่าอยู่ในราชสกุลนรินทรกุล

พระองค์เจ้าหญิงกุ ทรงบันทึกเหตุการณ์ต่างๆ ในช่วงปลายกรุงศรีอยุธยาตั้งแต่ พ.ศ. 2310 ถึง พ.ศ. 2363 ในช่วงรัชกาลที่ 2 โดยสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพบบันทึกจำนวนหนึ่งเล่มสมุดไทย เมื่อ พ.ศ. 2451 โดยไม่ทราบว่าใครเป็นผู้แต่ง และได้นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชวินิจฉัยว่าผู้แต่งน่าจะเป็นกรมหลวงนรินทรเทวี และทรงตั้งชื่อหนังสือนี้ว่า "จดหมายเหตุความทรงจำของพระเจ้าไปยิกาเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี (เจ้าครอกวัดโพธิ์) ตั้งแต่จุลศักราช ๑๑๒๙ ถึงจุลศักราช ๑๑๘๒ เป็นเวลา ๕๓ ปี"

ดูเพิ่ม

• พระปฐมวงศ์ในพระบรมราชวงศ์จักรี